TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNE DENEMELER 1

           Bu blokta Türkiye ekonomisi üzerine denemeler yazacağım. Ekonomi üzerine düşüncelerimi belirtmeye çalışacağım. Türkiye ekonomisinde 2017 yılında başlayan kırılganlık 2018 yılında kendini iyice göstermiş durumda. 2017 yıl sonu enflasyon oranı 11,92 iken, gini katsayısı 0,405 olmuştur (http://www.mahfiegilmez.com/p/gostergeler.html). 2018 yılında tüfe ağustos sonu itibariyle 17,9 olmuştur.2017 yıl sonunda Cari Açık/ GSYH 5,5, bu oran 2018 ağustos itibariyle 5,9 olmuş durumda.2017 yılında ihracat artmasına rağmen ithalat artışı da yaşanmıştır. Türkiye 2018 yılında dolar kurunda yaşanan yükselmeler karşısında çareyi merkez bankasının 13 Eylül 2018 tarihinde yüksek miktarda faiz artırım kararı almasına yol açmıştır. Ancak faiz artırımı doları 6 seviyesinin altına getirememiştir.  14.09.2018 tarih itibariyle yurtiçi yerleşiklerin TL mevduatı 1,020,771,664 TL iken yabancı para tutarı 972,794,358 YP dir. Bu oranlara bakınca Türkiye’de yaşayan insanların YP cinsinden para tutmasının geçmiş yıllara göre artığı söylenebilir. Çünkü bu tezi zaten BDDK göstermiş olduğu tabloda sunmaktadır. 

           Türkiye de özel sektörün borçlanması YP cinsinden fazla olduğundan şirketler vadesi gelecek borçlar için sürekli olarak dolar talep etmektedir. Aynı zamanda vatandaş yapılan birçok faiz artırımı, 20/09/2018 tarihinde açıklanan yeni ekonomik programa rağmen dolar tutmaya devam etmektedir. Dolar talebinin artması doları istenen seviyeye çekememektedir. Dünyada FED 'in faiz artırım kararı doları ABD'ye çekmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde doların azalması dünyada en fazla geçerli olan para biriminin fiyatının artmasına neden olmaktadır. Hazine ve Maliye bakanlığı 20/09/2018 tarihinde orta uzun vadeli program açıkladı.  Türkiye açıkladığı bu yeni ekonomik programı hayata hızla geçirmek durumunda. Bu program ülkemiz açısından önemli bir duruma gelmiş bulunmaktadır. Çünkü MB döviz rezervleri altın dahil 2017 yılında 107,6 milyar dolar iken, 2018 yılında bu rakam 88,8 düşmüş durumdadır. Türkiye'nin aşağıda borçları sunulmuştur.

                     Türkiye 2018 Yılında 117,5 Milyar Dolar Dış Borç Ödeyecek (Milyar Dolar)

                                                                                                                       

Devlet                                                            6,9

Devlet Bankaları                                           23,4

Merkez Bankası                                             0,7

Özel Bankalar ve Finansal Şirketler             84,3

Özel Sektör                                                    63,2

Toplam                                                          177,5

Kaynak : Dış borç çıkmazda mı? - Esfender KORKMAZ 

Yukarda görüldüğü gibi toplam 177,5 milyar dolar ödemesi gereken borca karşılık MB rezervleri sınırlı bir kaynağa sahiptir. 2018 yılında ihracat geliri 100 milyar dolar olan ülkenin ithalatı 138 milyar dolar. Yani sattığımız şeylerle aldığımız şeyler karşılanmıyor.

         Türkiye aklı başında politikalar ve yapısal reformlarla bu sorunların üstesinden gelebilecek kudrete sahip bir millettir. Bunda kimsenin kuşkusu yok.